Read fool: events from the last Russo-Turkish war (1877-78) by Raffi Online

fool-events-from-the-last-russo-turkish-war-1877-78

Events That Could Cause the Next Stock Market Crash The Motley Fool has the following options long January calls on Apple and short January calls on Apple The Motley Fool has a disclosure policy. Fool Proof All Events Podcast This Is Fool Proof is a monthly podcast where you ll be subject to a subject talking about a subject you didn t know you wanted to hear about. About The Motley Fool The Motley Fool is dedicated to helping the world invest better Founded in by brothers Tom and David Gardner, The Motley Fool helps millions of people attain financial freedom through Fool Events Posts Facebook Fool Events added new photos to the album YOLO You Only Live Once with Vdh Robin and others at ROXY ANTWERP. About SENTIMENTAL FOOLS EVENTS Head Fool in Charge Enthusiasm is always something Jess, the owner and Creative Director of Sentimental Fools Events, has had in spades As an Arts Educator, she started small by helping friends host events and selling custom tote bags. April Fools tradition popularized HISTORY May , Some historians speculate that April Fools Day dates back to , when France switched from the Julian calendar to the Gregorian calendar, as called for by the Council of Trent in . April Fool s Day WarThunder Wiki April Fools Day sometimes called All Fools Day is celebrated every year on April by playing practical jokes and spreading hoaxes excerpt from Wikipedia April Fool s Day is a day full of jokes, hoaxes, and other cruel teases that plays at the victim s willing to believe. Event Planning Tips From a Foolish Dynamo cultureol By collaborating around good, cheap fun, The Motley Fool s Operations and Events team brings our company s core values to life When it comes to entertaining employees, these Fools do a great job in appealing to the masses They take feedback seriously, and our event roster is diverse because Fools have such a say.

...

Title : fool: events from the last Russo-Turkish war (1877-78)
Author :
Rating :
ISBN : 9780953519187
Format Type : Paperback
Number of Pages : 222 Pages
Status : Available For Download
Last checked : 21 Minutes ago!

fool: events from the last Russo-Turkish war (1877-78) Reviews

  • Knarik Gasparyan
    2018-11-13 01:53

    1877–78 թթ-ի ռուս-թուրքական պատերազմի տարիներին նկատելի աշխուժացել էր հայ ազգային-ազատագրական շարժումը: Շատերը լիահույս էին, որ ռուսների հաղթանակով Արևմտյան Հայաստանը կազատագրվի թուրքական լծից: Րաֆֆին, սակայն, համոզված էր, որ ամեն ազգ իր ազատությունը պետք է նվաճի սեփական ուժերով: Վերլուծելով ազատագրական շարժման իրական հանգամանքները և միանգամայն ապարդյուն համարելով Հայկական հարցի լուծման եվրոպական դիվանագիտության ուղին, Րաֆֆին առաջադրում է ազգային-ազատագրական պայքարի գաղափարը, զինված ապստամբությունը: Այս գաղափարները մարմնավորեց և նրա այս ծրագրի գեղարվեստական արտահայտությունը հանդիսացավ «Խենթը» (1881) վեպը: Վեպը սկսվում է Բայազետի միջնաբերդի կռվի ու շրջափակման նկարագրությամբ: Հազար հոգիանոց հայ և ռուս զինվորների խումբն ընդդեմ քսան հազարանոց քրդական և թուրքական խառնիճաղանջ գազանային ամբոխի, որ զորք անգամ դժվար է կոչել: Միջնաբերդում չկա ոչ ջուր, ոչ ուտելիք, հիվանդների ու վիրավորների թիվն աճում է, իսկ մոտակա աղբյուրից ջուր բերելու համար ամեն անգամ զոհ են գնում մոտ քսան զինվոր: Միջնաբերդում ամրացած ուժերի ղեկավարն երդվում է Չհանձնվել քանի դեռ կենդանի են: Զինվորների ոգին կոտրվում է ավել, երբ ականատես են լինում, թե ինչպես երեք օր կոտորում են թուրքերը շրջակա հայկական բնակչությանը, գազանաբար հոշոտում, վառում, ամայացնում: Այստեղ է, երբ առաջին անգամ հանդիպում ենք գրքի հերոսին՝ Վարդանին, նույն ինքը՝ խենթին: Նա ոչ թե ցավով այլ կատաղությամբ է նայում ճանճերի պես կոտորվող հայերի բազմությանը, ասելով՝ «Այս ազգը պատվով մեռնել չգիտե»: Այս առաջին խոսքերից հասկանում ենք տարբերությունը նրա մտածելակերպի և մնացածի միջև: Եթե գրավվեր Բայազետի բերդը, ապա թուրքերը արագորեն կմտնեին Երևան:Երբ գալիս է անձնազոհության ժամանակը. պետք էր օգնության մասին նամակը դուրս բերել շրջափակող մահմեդականների օղակից և հասցնել Ռուսական Բանակի հրամանատարին՝ Տեր-Ղուկասովին, որպեսզի վերջինս հասներ օգնության, ապա այդ մահապարտի Խենթ պարտականությունը համարձակվում է իր վրա վերցնել միմիայն Վարդանը: Նա գիժ քուրդ ծաղրածու ձևանալով շրջում և իմանում է թշնամու բանակի մասին ամեն բան, ապա իր նամակն ապահով հասցնում Տեր-Ղուկասովի բանակ: Րաֆֆին ցուցադրում է հայ ժողովրդի հիմնական խնդիրը՝ նրա թմբիրի մեջ լինելու փաստը: «Երեխայի պես են, դարերով միևնույն հարվածներն են ուտում, միևնույն պատին են դիպցնում գլուխները, միևնույն ցեխի մեջ են գլորվում բայց ոչինչ չեն զգում. այսօրվա պատահածը վաղը մոռանում են», հայերի մեջ արմատացած էր ստրուկի հոգեբանությունը, չկար պայքարի և ոչ մի նշույլ: «Մենք հայ ենք, Աստծո անեծքը գրած է մեր ճակատին. Մենք մեր ձեռքով մեր տունը քանդում ենք: Անմիաբանությունը, երկպառակությունը, նախանձը, թշնամությունը և հազար ու մեկ տեսակ այլ չարություններ շատ ժամանակներից բուն են դրել մեր հոգու մեջ, և մենք կրում ենք այդ մեղքերի պատիժը: Քուրդը մեղավոր չէ, եթե մեր մեջ միություն լիներ քուրդն ինչ կարող էր»: Սակավաթիվ այն երիտասարդները, որ համարձակվում էին դիմադրության կոչ անել ընդդեմ հարստահարիչների ու մարդասպանների, ովքեր քարոզում էին, թե «Այս վիճակում մնում է մեկ բան միայն՝ գայլերից ազատվելու համար պետք է որ մենք էլ գայլերի նման ատամներ ու ճանկեր ունենանք», ժողովրդի կողմից կոչվում էին խենթեր: Բայց ինչպես պատմությունն է վկայում, միայն այդ խենթերի շնորհիվ է հնարավոր առաջխաղացում, վերելք, զարթոնք: Խենթերն են հարթում ճանապարհներ, և խենթերն են, որ ապրեցրել ու ապրեցնում են մեր ժողովրդին: Այդպիսի մի հազվագյուտ հերոս էր Վարդանը, նա խենթ էր: Վարդանը քսանհինգ տարեկան երիտասարդ էր, սև խորունկ աչքերով և հեգնական ժպիտը շուրթերին, ճարպիկ, համարձակ, նրան համարում էին թոկից փախած մարդ, որ «կյանքի ամեն մի մթին խորշ մտել ու դուրս էր եկել»: Վարդանե մաքսանենգ էր, «նա ուներ այդ պարապմունքի համար բոլոր պայմանները՝ արիություն, ճարպկություն, սատանայական խելք», նա ապրանք էր անցկացնում Ռուսաստանից Թուրքիայի տարածք, իսկ իրականում զենք, զինելու համար հայ գյուղացիներին, որ ինքնապաշտպանվեն թուրքերի ու քրդերի դեմ:Մեկ այլ խենթ էր Միքայել Դուդուկջյանը, նույն ինքը Սալմանը, պոլսեցի մի կիրթ երիտասարդ, ով անձնազոհության գնով պայքար ու ազգային գիտակցություն էր քարոզում: Նա քայլում էր գյուղից գյուղ, փորձում էր դպրոցներ հիմնել և հիմքից ձևափոխել հայ մտածելակերպը, նա շրջում էր թռուցիկներ բաժանելով և բացատրելով, որ «Ազգերի կրթության և ընդունակության համեմատ փոփոխվում են նրանց անձնապաշտպանության զենքերը: Անձնապաշտպանության օրենքները պահանջում են պատասխանել թշնամուն նույն զենքով, ինչ զենքով որ նա ճնշում և մահացնում է մեզ»: Մեկ այլ հեղափոխական էր Մելիք-Մանսուրը, որը չարչի ձևանալով տեղեկատվություն և զենք էր տեղափոխում: Այսպիսով մեր առջև բացվում է ավելի շուտ ազգային զարթոնքի քան թե հեղափոխության համար պայքարող մի քանի երիտասարդներից բաղկացած խմբի գործունեությունը:Բայազետում Վարդանի հերոսական արարքից հետո, Րաֆֆին հետ է տեղափոխում ընթերցողին մի քանի տարով: Պատերազմը դեռ չի սկսվել։ Ալաշկերտի գա-վառի Օ. գյուղը ապրում է իր սովորական առօրյայով։ Խաղաղ է նաև տանուտեր Խաչոյի բազմանդամ նահապետական ընտանիքը։ Նրա հարկի տակ հաճախ հավաքվում են երկրի տարբեր կողմերից եկած հայ գործիչներ, որոնք քննարկում են հայ ժողովրդի վիճակը և այդ կացությունից դուրս գալու ուղիները։ Խաղաղությունը, սակայն հարաբերական էր, մի կողմից քուրդերըշ իրենց Ֆաթթահ Բեկի գլխավորությամբ անընդհատ անպատվում ու կողոպտում էին հայերին, մյուս կողմից Թովմաս Էֆենդին, հարկեր հավաքողն, որն չնայած հայ էր, բայց ավելի այլասերված էր քան ցանկացած թուրք «Հայը, ավելի քան օտարը, ինքն է իր թշնամին»: Տանուտեր Խաչոյի տանն էին հյուրընկալվել Վարդանը և Պարոն Սալմանը, նրա երկւո տղաների մեջ գտնելով համախոհներ: Այս տանը տեղի ունեցող քննարկումները շատ հատկանշական են. կապված Սալմանի և Վարդանի գործունեության հետ Ծերունի Խաչոն, արտահայտելով հայ գյուղացիության ընդհանուր ձայնը, այսպես է արտահայտվում«Հիմա, որդի, հողը պատրաստ չէ, ժողովուրդը պատրաստ չէ»:Գիշերներ տևող խոսակցությունների միջոցով Րաֆֆին արտահայտում է մի ամբողջ գաղափարախոսություն, առաջ է բերում ամենահրատապ խնդիրները և առաջարկում է բոլորին միայն մեկ լուծում ՝ պայքար, դիմադրություն. «Երջանիկ է այն ժողովուրդը, որ ատել գիտե: Նա, ով ատել չգիտե, զուրկ է մնում սիրո զգացումից»: Րաֆֆին չափազանց դեմ է գրում նաև եկեղեցու կողմից քարոզված համբերության, հնազանդության ու թուլության գաղափարներին.Սալմանի բերանով նա ասում է. «Համբերությունը մահ է... գերեզմանի մեջ է միայն մարդ համբերող դառնում: Մեր տանուտերերը, մեր վարդապետները մեզ համբերություն են քարոզում - շարունակեց նա մաղձոտ ձայնով,- Ախար նրանք քանդեցին մեր տունը և ասյ ստրկական վիճակին հասցրին մեզ: Եթե կա մի բան, որ կարող է փրկել հարստահարված և ճնշված ժողովուրդներին, դա է ՝- բողոքը, ինչ կերպով և հայտնվելու լիներ նա: Դժգոհությունը, տրտունջը և իր վիճակից մի ավելի բարեբախտ վիճակի ցանկանալը՝- ահա այն փրկարար շարժառիթները, որ կարող են ազատել մեզ ստրկւոթյունից: Բայց համբերության մեջ խեղդվում են, մահանում են այս տեսակ բարձր ձգտումները... Ծերունու մյուս որդիները ոչինչ չհասկացան և ասեցին. ահա մի ուրիշ խենթ ևս»: Ներկա է գրքում նաև կնոջ դերի մասնի առաջադեմ պատկերացումներ, օրիորդաց դպրոցների անհրաժեշտության թեման է արծարծված «Ոչինչ վերանորոգություն մի ժողովրդի կյանքում չէ կարելի կատարել առանց կնոջ մասնակցության: Եթե մեր ժողովուրդը մնացել է անշարժ, դրա գլխավոր պատճառը այն է, որ կինը չէ մասնակցում հասարակական գործերի մեջ»:Տանուտեր Խաչոյի զավակներից կրտսերը գեղեցիկ Լալան էր, որին տղայի զգեստներ հագցնում և Ստեփանիկ են անվանում։ Նրա աղջիկ լինելը թաքցնում են՝ քրդերի չար նկրտումներից հեռու պահելու համար։ Լալայի աղջիկ լինելը գիտեր և նրա վրա աչք ուներ Ֆաթթահ բեկը և Թովմաս էֆենդին։ Վերջինս էլ դառնում է տանուտեր Խաչոյի բարեկեցիկ ընտանիքի քայքայման պատճառը։ Այսպես է նկարագրում Րաֆֆին այս գազանների սերը «Ամբողջ տիեզերքի մեջ չկա մի բան, որ այնպես խոնարհեցնի մարդկանց, որքան սերը: Մարդկության ամենասարսափելի հրեշները, որոնցից դղրդում են աշխարհները, որոնք ներկում են արյունով երկրները, որ ահուդողի մեջ են պահում ազգերը, - խոնարհվում, ծնկի են գալիս սիրած կնոջ առաջ: Միայն այստեղ նրանք մարդ են, մարդկային են»: Լալա-Ստեփանիկի աղջիկ լինելը գիտեր նաև Վարդանը և սիրում էր նրան։ Սերը փոխադարձ էր։ Թովմաս Էֆֆենդու մեքենայությունների արդյունքում ձերբակալվում են Խաչոյի որդիները, Սալմանը, և Վարդանը: Լալան ստիպված փախուստի է դիմում, որպեսզի չընկնի քուրդ բեկի ձեռքը: Քանի որ պատերազմն արդեն սկսվել էր, և թուրքերի կոտորածներից փրկվելու համար ամբողջ Ալաշկերտի գավառը գաղթականության ճանապարհն էր բռնել, Լալան էլ նրանց հետ միասին գաղթում է Արևելյան Հայաստան, Վաղարշապատ, ուր և ծանր հիվանդանում է ու մահանում: Վաղարշապատում տեսնում ենք հայ հոգևորականության աղտոտվածությունը, ժանտախտային, անմարդկային, անսուրբ մտածելակերպը: Այստեղ է Րաֆֆին արտահայտում իր հետևյալ միտքը «Մի ազգ, որ հույսը դրել է միայն եկեղեցիականների վրա, նրա կործանման սկիզբը մոտ է վախճանին», և շարունակում է՝ հույս հայտնելով, որ «ժամանկը կմերկացնի խայտառակ իրականությունը»: Վարդանը, որ բանտի փոխարեն հայտնվել էր Բայազետի պաշարման թոհուբոհում, նամակն Տեր-Ղուկասովին հասցնելուց հետո, շտապում է Լալային գտնելու, բայց գտնում է միայն սիրելիի սառը գերեզմանը: Հուզիչ և ողբերգական է Վարդանի և Լալային սերը: Գրկած Լալայի շիրիմը, ցավից ցնորված Վարդանը տեսլիքների մեջ տեսնում է ապագայի իր երազանքների Հայաստանը՝ անկախ, ազատ, բարգավաճ, կրթված և ազգային բարձր ինքնագիտակցությամբ: Այս՝ անձնական տեսանկյունից տխուր ու անասելի ծանր, բայց ազգային տեսանկյունից հզորացած հույսերով է թողնում Րաֆֆին իր ընթերցողին և դրանով իսկ հասնում է իր նպատակին ՝ դարձնելով այդ ընթերցողներին նորօրյա Խենթեր: Հ.Գ. Սամսոն Տեր-Պողոսի Տեր-Պողոսյան (մայիսի 10.1851 թ., Ապարանի գավառամաս, Արագյուղ - 1911 թ., Վաղարշապատ), եղել է ռուսական բանակի գնդապետ, ազգային-ազատագրական պայքարի մարտիկ, Րաֆֆու "Խենթը" վեպի հերոս Վարդանի նախատիպը:

  • Leroy Erickson
    2018-10-26 07:05

    The comments on the back of the printing of the book that I read refer to this as a "hopeful" novel. Hopeful!?! In this novel, Raffi Cavoukian describes the conditions under which the Armenians in the Ottoman Empire were forced to live in the late 19th century. While many people are now aware of the Armenian Genocide of 1915, and a smaller number of people are aware of the mass slaughters of Armenians which occurred in the Ottoman Empire at various times previous to the final genocide, not too many people are aware of what life was like for Armenians in most places in the empire prior to that. The Ottoman government was corrupt. The government was not being run for the benefit of the people, it was being run for the benefit of each administrator at whatever location and level he happened to be. At each level, the administrators took whatever they could from the people they governed and for those at the bottom, they had nobody to turn to. They were taxed well past the limit by the Turks. They were attacked and robbed by the Kurds, who were then protected by the Turks because the Kurds shared their takings with them. The Armenians were only allowed to live because they were the ones who were doing the work which allowed the Turks and the Kurds to eat. This is not a hopeful book! If you like happy endings, don't expect one here.

  • Houry
    2018-10-29 04:58

    I have been reading this book pretty regularly since I started. Am in the Chapter 9 area. I am not sure if the author (Raffi) was writing to document the evils that were happening to the Armenians by creating a story around it or if it is merely his style to detail torture but it is very graphic to the point of making it unreadable at times. I stopped reading this. I'll go back to it later

  • Arno
    2018-11-09 07:53

    Րաֆֆից "Սամվել"-ն էի միայն կարդացել։ Ասեմ, որ սա անհամեմատ ավելի շատ հավանեցի թե՛ բովանդակության, թե՛ հեղինակի մատուցած լեզվի տեսանկյունից։ Բացի պատմության ամփոփումից, վեպում առկա էին նաև մարդու հոգեբանությանը բնորոշ շատ ցածրորակ և ճղճիմ անկյուններ, որոնք իհարկե պահպանվել են ցայժմ։Գիրքը կարդացվեց բավականին արագ և կարծես թե առանց ձանձրույթի զգացման։